AND, OR, NOT: ไล่ค่า Logic Gate ทีละขั้นก่อนตอบ Aptitude

✈ เห็น NOT แล้วกลับค่าตรงไหน? ฝึก AND, OR, NOT ด้วยค่าระหว่างทาง ตารางความจริง และโจทย์ 3 ข้อ ✮✮✮✮✮
✈ เห็นวงจรหลายจุดแล้วรีบเดาคำตอบจากอินพุตตัวแรก อาจพลาดที่ NOT หรือวงเล็บ ลองแยกผลแต่ละส่วนและเขียนค่าระหว่างทาง บทนี้ช่วยผู้เตรียมสอบ Student Pilot เริ่มฝึกตรรกะสัญญาณสองค่า เป็นแบบฝึกที่แต่งขึ้นใหม่ ไม่ใช่ข้อสอบจริงหรือข้อกำหนดของสายการบิน
1. ตั้งความหมายของ 0 และ 1 ให้ตรงกัน
ในบทนี้ใช้ 1 แทนจริงหรือสัญญาณระดับตรรกะสูง และ 0 แทนเท็จหรือสัญญาณระดับตรรกะต่ำ เป็นแบบจำลองตรรกะ ไม่ระบุแรงดันไฟฟ้าจริง
AND ให้ 1 เมื่ออินพุตทั้งสองเป็น 1 เท่านั้น
OR แบบรวม (inclusive OR) ให้ 1 เมื่อมีอย่างน้อยหนึ่งอินพุตเป็น 1 รวมกรณีที่ทั้งสองเป็น 1
NOT กลับค่าอินพุตหนึ่งตัว: 0 กลายเป็น 1 และ 1 กลายเป็น 0
ดังนั้น OR ไม่ใช่ “ต้องมีจริงเพียงตัวเดียว” เงื่อนไขจริงเพียงตัวเดียวเป็น XOR ซึ่งเป็นคนละตัวดำเนินการ บทนี้เน้น AND, OR และ NOT
2. อ่านตารางความจริงให้ครบ 4 คู่
สำหรับอินพุตสองตัว A และ B มีคู่ค่าที่เป็นไปได้ 2² = 4 คู่
A B → AND, OR
0 0 → 0, 0
0 1 → 0, 1
1 0 → 0, 1
1 1 → 1, 1
ส่วน NOT มีอินพุตเดียว จึงมีสองแถว:
A → NOT A
0 → 1
1 → 0
ตารางความจริงระบุผลของทุกชุดอินพุต จึงใช้ตรวจว่ากฎทำงานครบทุกกรณีได้ อย่าเทียบสองกฎจากอินพุตชุดเดียวแล้วสรุปว่าเหมือนกันทั้งหมด
3. ใช้ค่าระหว่างทางแทนการคิดรวดเดียว
กำหนด Y = (A AND NOT B) OR C โดย NOT B หมายถึงกลับค่า B ก่อน จากนั้นหาผล AND ในวงเล็บ และจึง OR กับ C
ให้ X = NOT B และ Z = A AND X จะได้ Y = Z OR C
ตัวอย่าง A = 1, B = 0, C = 0:
X = NOT 0 = 1
Z = 1 AND 1 = 1
Y = 1 OR 0 = 1
ตัวอย่าง A = 1, B = 1, C = 0:
X = NOT 1 = 0
Z = 1 AND 0 = 0
Y = 0 OR 0 = 0
เปลี่ยน B เพียงตัวเดียวแล้วผลเปลี่ยน เพราะ NOT ทำงานกับ B ไม่ใช่กลับคำตอบสุดท้าย Y
4. วงเล็บและขอบเขตของ NOT เปลี่ยนคำตอบได้
เปรียบเทียบ NOT (A AND B) กับ (NOT A) AND B เมื่อ A = 0 และ B = 0
แบบแรก: A AND B = 0 แล้ว NOT 0 = 1
แบบหลัง: NOT A = 1 แล้ว 1 AND 0 = 0
จึงได้ผลต่างกัน
ถ้าโจทย์ใช้สัญลักษณ์แทนคำ เช่น ¬A, A ∧ B หรือ A ∨ B ให้อ่านคำอธิบายสัญลักษณ์ของโจทย์ก่อน บทนี้เขียนวงเล็บและคำ AND/OR/NOT ชัดเจนเพื่อไม่ต้องเดาลำดับจากรูปแบบที่ต่างกัน
5. Practice: 3 questions
โจทย์ต่อไปนี้แต่งขึ้นใหม่ มีคำตอบถูกหนึ่งตัวเลือก ไม่ใช่ข้อสอบจริง
Question 1
For Y = A AND (NOT B), what is the output sequence for input pairs (A,B) = (0,0), (0,1), (1,0), (1,1), in that order?
A. 0, 0, 0, 1
B. 0, 1, 1, 1
C. 0, 0, 1, 0
D. 1, 1, 0, 1
E. 1, 0, 0, 0
Hint: กลับค่า B ก่อนในแต่ละคู่ แล้วค่อย AND กับ A
Question 2
For Y = (A OR B) AND (NOT C), which input triple (A,B,C) gives Y = 1?
A. (0,0,0)
B. (0,1,1)
C. (1,0,1)
D. (1,1,0)
E. (1,1,1)
Hint: AND สุดท้ายต้องได้ 1 จากทั้งสองส่วน
Question 3
For Y = (A AND NOT B) OR C, how many of the eight possible binary input triples (A,B,C) give Y = 1?
A. 0
B. 2
C. 3
D. 5
E. 8
Hint: แยกกรณี C = 1 และ C = 0 เพื่อไม่ให้นับซ้ำ
6. เฉลยพร้อมเหตุผลและทางลัด
ข้อ 1 ตอบ C: ตามลำดับคู่ที่กำหนด NOT B มีค่า 1, 0, 1, 0 เมื่อนำไป AND กับ A ซึ่งเป็น 0, 0, 1, 1 จะได้ 0, 0, 1, 0
ทางลัด: A AND NOT B เป็น 1 เฉพาะเมื่อ A = 1 และ B = 0
Type: Truth table | Topic: AND with NOT | Difficulty: Basic
ข้อ 2 ตอบ D: ต้องมี A OR B = 1 และ NOT C = 1 จึงต้อง C = 0 พร้อมกับ A หรือ B อย่างน้อยหนึ่งตัวเป็น 1
ตัวเลือก A แม้ C = 0 แต่ A OR B = 0 ส่วน B, C, E มี C = 1 ทำให้ NOT C = 0 เหลือ D เพียงข้อเดียว
ทางลัด: ตรวจส่วนที่บังคับผล AND เป็นศูนย์ก่อน
Type: Input selection | Topic: OR then AND | Difficulty: Basic
ข้อ 3 ตอบ D: เมื่อ C = 1 ไม่ว่า A,B เป็นคู่ใด Y ก็เป็น 1 รวม 4 คู่ เมื่อ C = 0 ต้อง A = 1 และ B = 0 จึงเพิ่มอีก 1 คู่ รวม 5 คู่ กรณีสองกลุ่มแยกกันด้วยค่า C จึงไม่ซ้ำ
ทางลัด: แยกด้วยอินพุตที่กำหนดผล OR ได้ทันที แล้วนับส่วนที่เหลือ
Type: Case counting | Topic: Compound logic | Difficulty: Moderate
ตรวจแบบครบแปดแถวได้จากลำดับ ABC:
000 → 0
001 → 1
010 → 0
011 → 1
100 → 1
101 → 1
110 → 0
111 → 1
จำนวนเอาต์พุต 1 เท่ากับ 5 ตรงกับเฉลย
7. ฝึก 10 นาทีโดยแยกสาเหตุที่ผิด
นาที 1–2 ทวนตาราง AND, OR, NOT โดยไม่ดูตัวอย่าง
นาที 3–6 ทำโจทย์หนึ่งข้อ เขียนชื่อจุดระหว่างทาง เช่น X และ Z เพื่อไม่ต้องจำหลายค่าพร้อมกัน
นาที 7–8 ตรวจจากตารางและวงจุดผิดว่าเป็นการกลับค่า ขอบเขตวงเล็บ หรือ OR/XOR
นาที 9–10 เปลี่ยนอินพุตหนึ่งตัวแล้วคำนวณใหม่ ก่อนเพิ่มความเร็วให้ทำถูกพร้อมอธิบายได้ กิจกรรมนี้ไม่รับประกันคะแนนหรือผลสอบ
อ่านต่อเรื่องเงื่อนไข “ถ้า P แล้ว Q” ซึ่งเป็นอีกโครงสร้างหนึ่ง:
https://studentpilotthai.com/articles/conditional-logic-converse
หรือฝึกอนุกรมตัวเลข:
https://studentpilotthai.com/articles/number-series
8. แหล่งอ้างอิงและการเรียนต่อ
ตรวจหลักการวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 จาก Cornell University CS 3410 Fall 2025, Gates & Logic ซึ่งอธิบายตารางความจริงและตัวดำเนินการตรรกะ:
https://www.cs.cornell.edu/courses/cs3410/2025fa/notes/logic.html
ตัวอย่าง โจทย์ และแผนภาพในบทความสร้างขึ้นใหม่ ข้อมูลอ้างอิงเป็นเนื้อหาการเรียนเดิม ไม่ใช่ข่าวสอบหรือประกาศรับสมัครใหม่
ผู้เขียน: Captain Ferry
✮✮✮✮✮ ครบทุกเรื่องการสอบ Student Pilot สนใจสอบถามทาง Line : @tutorferry พร้อมแจ้งหัวข้อที่ต้องการฝึก เช่น ตารางความจริง การไล่ค่า หรือเงื่อนไขตรรกะ
แหล่งอ้างอิง
นำความรู้ไปลองทำโจทย์
ทดลองฟรี 9 ข้อ รวม Math, Physics และ Aptitude · 1 ครั้งต่อบัญชี
ทดลอง Mock Testดูแพ็กเกจจากบทความสู่แผนฝึกและแพ็กเกจ
อ่านหลักการเพิ่มเติม เลือกชุดฝึก และเปรียบเทียบสิทธิ์ในแพ็กเกจตามเรื่องที่สนใจ
Aptitude Test นักบิน: ฝึกอนุกรม มิติสัมพันธ์ และการใช้เหตุผล →