ถ้า P แล้ว Q: ฝึกตรรกะไม่สรุปย้อนกลับในข้อสอบ Aptitude

✈ อ่านเงื่อนไขให้ครบก่อนสรุป ฝึกแยกเหตุ ผล และข้อมูลที่ยังไม่พอ ด้วยโจทย์ภาษาอังกฤษ 3 ข้อพร้อมคำอธิบายไทย ✮✮✮✮✮
อ่านลูกศรให้ถูกทิศ
โจทย์ตรรกะมักไม่ได้ยากเพราะศัพท์ แต่ยากตรงเผลอเติมเงื่อนไขเอง ประโยค “ถ้า P แล้ว Q” เขียนได้เป็น P → Q เมื่อโจทย์กำหนดว่าประโยคนี้จริงและรู้ว่า P จริง เราสรุป Q ได้ แต่ถ้ารู้เพียง Q จริง ยังย้อนกลับไปสรุป P ไม่ได้
ตัวอย่างสมมติ: ผู้เข้ากลุ่ม A ทุกคนได้รับบัตรสีน้ำเงิน นิดได้รับบัตรสีน้ำเงิน จึงยังสรุปไม่ได้ว่านิดอยู่กลุ่ม A เพราะกลุ่มอื่นอาจได้รับบัตรสีเดียวกันด้วย ภาพปกแสดงกรณีทุกสมาชิกกลุ่ม P อยู่ใน Q โดยไม่ได้บังคับให้ Q ทั้งหมดอยู่ใน P
สิ่งที่ตามเงื่อนไขได้แน่นอน
กำหนดให้ P → Q เป็นจริง:
รู้ P จึงสรุป Q ได้
รู้ว่าไม่ Q จึงสรุปว่าไม่ P ได้
รู้ Q อย่างเดียว ยังสรุป P ไม่ได้
รู้ว่าไม่ P อย่างเดียว ยังสรุปว่าไม่ Q ไม่ได้
ในตัวอย่างบัตร ถ้าใครไม่ได้บัตรสีน้ำเงิน คนนั้นย่อมไม่ได้อยู่กลุ่ม A ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนดว่ากลุ่ม A ทุกคนได้บัตร ห้ามนำข้อสมมตินี้ไปแทนกฎจริงของสถาบันหรือสายการบิน
ข้อ 1 — ยืนยันผลแล้วสรุปเหตุได้หรือไม่
All members of Team A carry a blue card. Nina carries a blue card. Which conclusion is justified?
A) Nina must be in Team A.
B) Nina cannot be in Team A.
C) Nina may or may not be in Team A.
D) All blue-card holders are in Team A.
E) No member of Team A carries a blue card.
คำตอบ C: หลักฐานบอกเพียงว่านีน่ามีบัตรสีที่สมาชิก A ต้องมี แต่ไม่ได้บอกว่าบัตรนี้มีเฉพาะสมาชิก A ตัวเลือก A และ D เพิ่มเงื่อนไขย้อนกลับเอง ส่วน B ก็สรุปเกินข้อมูล
ข้อ 2 — ใช้เงื่อนไขย้อนแย้ง
If a file is in Folder P, it is encrypted. File X is not encrypted. Which statement must be true?
A) File X is in Folder P.
B) File X is not in Folder P.
C) All encrypted files are in Folder P.
D) No files are in Folder P.
E) Folder P contains File X and an encrypted copy.
คำตอบ B: หาก X อยู่ใน P จะต้องเข้ารหัส แต่โจทย์บอกว่าไม่เข้ารหัส จึงอยู่ใน P ไม่ได้ ข้อนี้ใช้รูป ไม่ Q → ไม่ P โดยสมมติว่าข้อมูลทั้งหมดในโจทย์เป็นจริง
ข้อ 3 — ต่อเงื่อนไขสองขั้น
Every trainee in Group R attends Session S. Everyone who attends Session S receives a worksheet. Mina is in Group R. What must follow?
A) Mina receives a worksheet.
B) Only Group R receives worksheets.
C) All worksheet recipients are in Group R.
D) Mina does not attend Session S.
E) Session S is attended only by Mina.
คำตอบ A: Group R → Session S → ได้ใบงาน เมื่อมีน่าอยู่ R จึงเข้า S และได้ใบงาน ตัวเลือก B, C และ E ใส่คำว่า only หรือ all เกินเงื่อนไขที่โจทย์ให้
วิธีฝึกในกระดาษหนึ่งหน้า
ขีดเส้นใต้คำว่า all, if และ only แทนข้อความยาวด้วย P กับ Q แล้วเขียนลูกศร ก่อนเลือกคำตอบลองหากรณีที่ข้อสรุปผิดแต่เงื่อนไขเดิมยังจริงได้ ถ้าหาได้ ข้อสรุปนั้นไม่จำเป็นต้องจริง เช่น คนกลุ่ม B ได้บัตรสีน้ำเงินด้วย ไม่ได้ขัดกับกฎของกลุ่ม A
โจทย์ทั้งสามแต่งขึ้นใหม่เพื่อฝึกการให้เหตุผล ไม่ใช่ข้อสอบอย่างเป็นทางการและไม่รับประกันผลสอบ ควรอธิบายให้ได้ว่าข้อมูลใดรองรับคำตอบก่อนเพิ่มความเร็ว
อ่านต่อและวางแผนฝึก
อ่านโจทย์ทิศทางเพิ่มเติม: https://studentpilotthai.com/articles/direction-turns
ทบทวนวิธีวิเคราะห์หลังทำชุดฝึก: https://studentpilotthai.com/articles/review-mock
สนใจวางแผนเตรียมสอบ Student Pilot สอบถาม Line @tutorferry พร้อมแจ้งทักษะที่ต้องการฝึกครับ
ที่มาของหลักการ
อ้างอิงหลักตรรกะเงื่อนไขจาก OpenStax Contemporary Mathematics หัวข้อ 2.4 ตรวจวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 รายละเอียดแหล่งอ้างอิงอยู่ท้ายบทความ ตัวอย่าง โจทย์ คำอธิบาย และภาพประกอบจัดทำใหม่โดย Captain Ferry
แหล่งอ้างอิง
นำความรู้ไปลองทำโจทย์
ทดลองฟรี 9 ข้อ รวม Math, Physics และ Aptitude · 1 ครั้งต่อบัญชี
ทดลอง Mock Testดูแพ็กเกจจากบทความสู่แผนฝึกและแพ็กเกจ
อ่านหลักการเพิ่มเติม เลือกชุดฝึก และเปรียบเทียบสิทธิ์ในแพ็กเกจตามเรื่องที่สนใจ
Aptitude Test นักบิน: ฝึกอนุกรม มิติสัมพันธ์ และการใช้เหตุผล →