Student PilotBY TUTOR FERRY
← บทความทั้งหมด

แรงพยุงเท่ากับอะไร? ใช้ปริมาตรส่วนที่จมก่อนแทนสูตร

โดย Captain Ferry · Physics · 16/11/2569

แชร์บทความนี้
FacebookLINEXThreadsWhatsAppTelegramLinkedInPinterestอีเมล

สำหรับ Instagram, TikTok หรือแอปอื่น: คัดลอกข้อความไปวางในแอป หรือเลือกจากเมนูแชร์เมื่ออุปกรณ์รองรับ

ภาพวัตถุจมในน้ำบางส่วนและลูกศรแรงพยุงชี้ขึ้น พร้อมข้อความว่าแรงพยุงเท่ากับน้ำหนักน้ำที่วัตถุแทนที่

✈ ฝึกใช้หลักอาร์คิมีดีส แยกปริมาตรทั้งก้อนกับส่วนที่จม พร้อมโจทย์ภาษาอังกฤษ 3 ข้อและเฉลยไทย

✈ Captain Ferry ชวนฝึกเลือกตัวเลขก่อนแทนสูตรแรงพยุง วัตถุลอยอยู่ครึ่งหนึ่งกับวัตถุจมทั้งก้อนแทนที่น้ำคนละปริมาตร แม้ทั้งสองจะมีขนาดเท่ากัน

หลักอาร์คิมีดีสใช้ปริมาตรของของไหลที่ถูกแทนที่

เมื่อวัตถุจมบางส่วนหรือทั้งหมดในของไหล แรงพยุงทิศขึ้นมีขนาดเท่ากับน้ำหนักของของไหลที่วัตถุแทนที่ เขียนได้ว่า F = ρ × g × V โดย ρ คือความหนาแน่นของของไหลหน่วย kg/m³ และ V คือปริมาตรของของไหลที่ถูกแทนที่หน่วย m³ คำตอบเป็นนิวตัน (N)

สำหรับก้อนตันที่จมในน้ำบางส่วน ให้ใช้ปริมาตรส่วนที่อยู่ใต้น้ำ ถ้าจมมิดจึงใช้ปริมาตรทั้งก้อน

ตัวอย่าง จมครึ่งหนึ่งให้ใช้ครึ่งเดียว

ก้อนตันปริมาตร 0.006 m³ มีครึ่งหนึ่งอยู่ใต้น้ำ ให้ความหนาแน่นน้ำ 1,000 kg/m³ และ g = 10 m/s² ปริมาตรน้ำที่ถูกแทนที่เท่ากับ 0.003 m³ แรงพยุงจากน้ำจึงเป็น 1,000 × 10 × 0.003 = 30 N ขึ้นด้านบน ถ้าก้อนนี้จมมิดในน้ำเดิม แรงพยุงจะเป็น 60 N

เมื่อลอยนิ่ง ให้ดูสมดุลแรง

ถ้าวัตถุลอยนิ่งโดยมีเพียงน้ำหนักและแรงพยุงจากน้ำในแนวดิ่ง แรงพยุงจะเท่ากับน้ำหนักวัตถุ ข้อนี้ใช้สภาพสมดุล ส่วนหลักอาร์คิมีดีสบอกว่าแรงพยุงเท่ากับน้ำหนักของน้ำที่ถูกแทนที่ โจทย์จึงอาจให้หาปริมาตรส่วนจมจากน้ำหนักของวัตถุได้

ลองตอบ 3 ข้อ ✮✮✮✮✮

Use g = 10 m/s² and water density = 1,000 kg/m³.

1. A solid block of volume 0.004 m³ is fully submerged in water. What is the buoyant force?

A. 4 N | B. 20 N | C. 40 N | D. 100 N | E. 400 N

2. A solid object has a total volume of 0.008 m³. One quarter of its volume is under water. What is the buoyant force from the water?

A. 10 N | B. 20 N | C. 40 N | D. 60 N | E. 80 N

3. An object weighing 15 N floats at rest. Neglect air buoyancy and surface tension. What volume of water does it displace?

A. 0.00015 m³ | B. 0.001 m³ | C. 0.015 m³ | D. 0.0015 m³ | E. 0.15 m³

เฉลยและวิธีคิด

1. C — จมมิด ใช้ 0.004 m³ ได้ 1,000 × 10 × 0.004 = 40 N

2. B — จมหนึ่งในสี่ ใช้ 0.008 ÷ 4 = 0.002 m³ ได้ 1,000 × 10 × 0.002 = 20 N

3. D — ลอยนิ่งจึงมีแรงพยุง 15 N ปริมาตรน้ำที่ถูกแทนที่ = 15 ÷ (1,000 × 10) = 0.0015 m³

ฝึกต่อเรื่องสมดุลแรง

ลองวาดลูกศรน้ำหนักลงและแรงพยุงขึ้นก่อนใช้สมการ แล้วอ่านต่อเรื่องแรงลัพธ์เป็นศูนย์ที่

https://studentpilotthai.com/articles/net-force

ครบทุกเรื่องการสอบ Student Pilot สนใจสอบถามทาง LINE @tutorferry

แหล่งอ้างอิง

นำความรู้ไปลองทำโจทย์

ทดลองฟรี 9 ข้อ รวม Math, Physics และ Aptitude · 1 ครั้งต่อบัญชี

ทดลอง Mock Testดูแพ็กเกจ

จากบทความสู่แผนฝึกและแพ็กเกจ

อ่านหลักการเพิ่มเติม เลือกชุดฝึก และเปรียบเทียบสิทธิ์ในแพ็กเกจตามเรื่องที่สนใจ

ฟิสิกส์สอบนักบิน: ทบทวนหลักการและฝึก Physics Student Pilot →

โจทย์แรง การเคลื่อนที่ และพลังงาน สำหรับฟิสิกส์สอบนักบิน →